Σπίτι είναι εκεί απ' όπου ξεκινάμε ... (Έλιοτ)
Στην Ψυχανάλυση, η έννοια του 'σπιτιού' υπερβαίνει τους τέσσερις τοίχους ενός κτιρίου. Το πρώτο μας σπίτι δεν είναι μια γεωγραφική τοποθεσία , αλλά το ψυχικό τοπίο το οποίο διαμορφώνεται μέσα από τις πρώιμες σχέσεις με τα πρόσωπα φροντίδας μας. Πολλές φορές παρατηρούμε,ότι ακόμη και αν έχουμε φύγει πολύ μακρυά, αν αλλάξαμε χώρα ή ήπειρο, το ψυχικό μας 'σπίτι' το παίρνουμε παντού μαζί μας.
Ο Freud αλλά και πολλοί μεταγενέστεροι του , μας έμαθαν ότι οι απαρχές πολλών ψυχικών προβλημάτων, διαταραχές προσωπικότητας ή συναισθηματικά προβλήματα εδράζουν στις διαπροσωπικές σχέσεις της βρεφικής και παιδικής ηλικίας.
Όταν γεννιέται ένας άνθρωπος αναπτύσσει μια σχέση απόλυτης εξάρτησης με έναν άλλον. Το πρόσωπο αυτό είναι συνήθως η μητέρα. Η τελευταία , δεν προσφέρει μόνον τροφή και στέγη, αλλά και μια 'ψυχική αγκαλιά' για το μωρό της. Η ικανότητα της να είναι ψυχικά και σωματικά παρούσα, να αντέχει και να απο- κωδικοποιεί κατάλληλα το κλάμα, την αγωνία και τις ανάγκες του παιδιού , είναι η βάση για την ψυχική ανάπτυξη του , καθώς και το εφαλτήριο της εμπιστοσύνης ( η μη - εμπιστοσύνης) που θα νιώσει για τον έξω κόσμο.
Μια ''αρκετά καλή μητέρα'' σύμφωνα με τον Winnicott ( Παιδίατρος και Ψυχαναλυτής ), ξεκινά από μια κατάσταση πλήρους προσαρμογής στις ανάγκες του βρέφους και σταδιακά αποσύρεται , επιτρέποντας του να αυτονομηθεί.
Οι επιπτώσεις της έλλειψης ''καλής φροντίδας'' στην παιδική ηλικία ενδέχεται να σημάνουν σημαντικές δυσκολίες στη μετέπειτα ζωή ενός ατόμου όπως :
- Το άτομο κατακλύζεται εύκολα από άγχος, θυμό ή συναισθήματα αποδιοργάνωσης
- Πολύ συχνά καταφεύγει σε εξαρτήσεις ή αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές
- Έχει χαμηλή αυτοεκτίμηση και χρειάζεται διαρκώς επιβεβαίωση από τους άλλους
- Εχει προβλήματα με τα όρια του απέναντι στους άλλους και την αυτονομία του
Η Ψυχοθεραπεία είναι μια δεύτερη ευκαιρία να αποκτήσει κανείς ξανά το κλειδί ώστε να ''επισκεφτεί το σπίτι του''. Όχι για να μείνει εκεί, αλλά για να κατανοήσει και να επαναπροσδιορίσει τα πράγματα μέσα του. Ο Winnicott πίστευε ότι η θεραπευτική σχέση είναι ένα 'καινούριο περιβάλλον κρατήματος 'που επιτρέπει τον αληθινό εαυτό να αναδυθεί ξανά.
Τελικά, μέσα από την κατάλληλη θεραπευτική σχέση μπορούμε να :
- Κατανοήσουμε τα θεμέλια πάνω στα οποία χτίσαμε την προσωπικότητα μας
- να δημιουργήσουμε πιο υγιείς σχέσεις με τους γύρω μας και κυρίως με τον εαυτό μας
- ανακατασκευάσουμε έναν εσωτερικό χώρο που μας χωράει σήμερα, ως αυτόνομους ενήλικες